Hicaz makamı
Hicaz ailesinin en bilinen makamı; Dügâh (La) üzerine kurulur. İkinci (Dik Kürdi, Si♭’ye yakın) ve üçüncü (Nim Hicaz, Do♯’ye yakın) dereceleri arasındaki geniş aralık onun imza sesidir; bu iki perdede yapılan asma kararlar makama kişiliğini verir.
Kısaca
- Karar (durak)
- Dügâh (La)
- Güçlü
- Nevâ (Re)
- Yeden
- Rast (Sol)
- Seyir
- çıkıcı–inici
- Donanım
- Si bakiye bemol (4 koma), Do bakiye diyez (4 koma), Fa bakiye diyez (4 koma)
- Dizi
- yerinde bir Hicaz dörtlüsüne Nevâ perdesinde bir Rast beşlisinin eklenmesiyle oluşur
Dizi, perde perde
Türk müziği notasında yazıldığı gibi. Her notanın altında varsa koma arızası ve klarnetteki en yakın nota, Boehm parmak pozisyonuyla.
-
1 La
Klarnette: La4 · yazıldığı gibi
-
2 Si
Si bakiye bemol (4 koma)
Klarnette: Si♭4
-
3 Do
Do bakiye diyez (4 koma)
Klarnette: Do♯5
-
4 Re
Klarnette: Re5 · yazıldığı gibi
-
5 Mi
Klarnette: Mi5 · yazıldığı gibi
-
6 Fa
Fa bakiye diyez (4 koma)
Klarnette: Fa♯5
-
7 Sol
Klarnette: Sol5 · yazıldığı gibi
-
8 La
Klarnette: La5 · yazıldığı gibi
Klarnette koma sesleri
Boehm klarnette koma arızaları için anahtar yoktur. Çalgıcılar en yakın notanın pozisyonunu alır ve sesi dudakla ya da alternatif bir pozisyonla eğip makamın rengini kulakla bulur. Yukarıdaki dizi hangi seslerin buna ihtiyaç duyduğunu gösterir.
Dizek’te Hicaz
Hicaz makamında bir eser tararken tarama ekranında makam olarak “Hicaz, Hümayun — Si♭ Do♯” seç. Dizek koma arızalarını en yakın diyez ve bemollere yuvarlar, istersen nota adlarını Türkçe yazar ve Sol klarnet dahil kendi klarnetin için aktarır.
Hicaz makamında bir sayfanın fotoğrafını çek, bu akşam çal
Dizek’i edinKaynaklar
Makam bilgileri Arel–Ezgi–Uzdilek sistemine göre, TDV İslâm Ansiklopedisi ve Klarnet Park’ın anlatımıyla.