Nihavend makamı
Türk müziğinde en çok kullanılan makamlardan; Rast (Sol) üzerine kurulur. Üstte Kürdi dörtlüsüyle dizisi sol minöre yakın duyulur; Batı müziği çalanlara da tanıdık gelir.
Kısaca
- Karar (durak)
- Rast (Sol)
- Güçlü
- Nevâ (Re)
- Yeden
- Irak (Fa♯)
- Seyir
- inici–çıkıcı
- Donanım
- Si küçük mücennep bemol (5 koma), Mi küçük mücennep bemol (5 koma)
- Dizi
- Rast perdesinde bir Buselik beşlisine Nevâ perdesinde bir Kürdi (ya da Hicaz) dörtlüsünün eklenmesiyle oluşur; Buselik dizisinin Rast’a göçürülmüş hâli
Dizi, perde perde
Türk müziği notasında yazıldığı gibi. Her notanın altında varsa koma arızası ve klarnetteki en yakın nota, Boehm parmak pozisyonuyla.
-
1 Sol
Klarnette: Sol4 · yazıldığı gibi
-
2 La
Klarnette: La4 · yazıldığı gibi
-
3 Si
Si küçük mücennep bemol (5 koma)
Klarnette: Si♭4
-
4 Do
Klarnette: Do5 · yazıldığı gibi
-
5 Re
Klarnette: Re5 · yazıldığı gibi
-
6 Mi
Mi küçük mücennep bemol (5 koma)
Klarnette: Mi♭5
-
7 Fa
Klarnette: Fa5 · yazıldığı gibi
-
8 Sol
Klarnette: Sol5 · yazıldığı gibi
Klarnette koma sesleri
Boehm klarnette koma arızaları için anahtar yoktur. Çalgıcılar en yakın notanın pozisyonunu alır ve sesi dudakla ya da alternatif bir pozisyonla eğip makamın rengini kulakla bulur. Yukarıdaki dizi hangi seslerin buna ihtiyaç duyduğunu gösterir.
Dizek’te Nihavend
Nihavend makamında bir eser tararken tarama ekranında makam olarak “Nihavend — Si♭ Mi♭” seç. Dizek koma arızalarını en yakın diyez ve bemollere yuvarlar, istersen nota adlarını Türkçe yazar ve Sol klarnet dahil kendi klarnetin için aktarır.
Nihavend makamında bir sayfanın fotoğrafını çek, bu akşam çal
Dizek’i edinKaynaklar
Makam bilgileri Arel–Ezgi–Uzdilek sistemine göre, TDV İslâm Ansiklopedisi ve Klarnet Park’ın anlatımıyla.