Sabâ makamı
Dügâh (La) üzerine kurulan, ilk dört sesi dörtlüden dar olan ve dizisi oktava ulaşmayan bir makam: sekizinci derecesi tiz La’nın altındaki Şehnaz’dır. Çârgâh’ta Zirgüleli Hicaz çeşnisiyle yarım karar yapar ve Sabâ çeşnisiyle Dügâh’a iner.
Kısaca
- Karar (durak)
- Dügâh (La)
- Güçlü
- Çârgâh (Do)
- Seyir
- çıkıcı veya çıkıcı–inici
- Donanım
- Si koma bemol (1 koma), Re bakiye bemol (4 koma)
- Dizi
- Dügâh perdesindeki Sabâ dörtlüsüne (18 komalık eksik dörtlü) Çârgâh perdesinde bir Zirgüleli Hicaz dizisinin eklenmesiyle oluşur
Dizi, perde perde
Türk müziği notasında yazıldığı gibi. Her notanın altında varsa koma arızası ve klarnetteki en yakın nota, Boehm parmak pozisyonuyla.
-
1 La
Klarnette: La4 · yazıldığı gibi
-
2 Si
Si koma bemol (1 koma)
Klarnette: Si4
-
3 Do
Klarnette: Do5 · yazıldığı gibi
-
4 Re
Re bakiye bemol (4 koma)
Klarnette: Re♭5
-
5 Mi
Mi koma bemol (1 koma)
Klarnette: Mi5
-
6 Fa
Klarnette: Fa5 · yazıldığı gibi
-
7 Sol
Klarnette: Sol5 · yazıldığı gibi
-
8 La
La bakiye bemol (4 koma)
Klarnette: La♭5
Klarnette koma sesleri
Boehm klarnette koma arızaları için anahtar yoktur. Çalgıcılar en yakın notanın pozisyonunu alır ve sesi dudakla ya da alternatif bir pozisyonla eğip makamın rengini kulakla bulur. Yukarıdaki dizi hangi seslerin buna ihtiyaç duyduğunu gösterir.
Dizek’te Sabâ
Sabâ makamında bir eser tararken tarama ekranında makam olarak “Sabâ — Re♭ (koma bemolü yuvarlanır)” seç. Dizek koma arızalarını en yakın diyez ve bemollere yuvarlar, istersen nota adlarını Türkçe yazar ve Sol klarnet dahil kendi klarnetin için aktarır.
Sabâ makamında bir sayfanın fotoğrafını çek, bu akşam çal
Dizek’i edinKaynaklar
Makam bilgileri Arel–Ezgi–Uzdilek sistemine göre, TDV İslâm Ansiklopedisi ve Klarnet Park’ın anlatımıyla.