Rast makamı
Türk müziğinin temel makamlarından; Rast (Sol) perdesi üzerine kurulur. Üçüncü derecesi Segâh Si’den bir koma pes, yedinci derecesi Eviç Fa’dan dört koma tizdir.
Kısaca
- Karar (durak)
- Rast (Sol)
- Güçlü
- Nevâ (Re)
- Yeden
- Irak (Fa♯)
- Seyir
- çıkıcı
- Donanım
- Si koma bemol (1 koma), Fa bakiye diyez (4 koma)
- Dizi
- yerinde bir Rast beşlisine Nevâ perdesinde bir Rast dörtlüsünün eklenmesiyle oluşur
Dizi, perde perde
Türk müziği notasında yazıldığı gibi. Her notanın altında varsa koma arızası ve klarnetteki en yakın nota, Boehm parmak pozisyonuyla.
-
1 Sol
Klarnette: Sol4 · yazıldığı gibi
-
2 La
Klarnette: La4 · yazıldığı gibi
-
3 Si
Si koma bemol (1 koma)
Klarnette: Si4
-
4 Do
Klarnette: Do5 · yazıldığı gibi
-
5 Re
Klarnette: Re5 · yazıldığı gibi
-
6 Mi
Klarnette: Mi5 · yazıldığı gibi
-
7 Fa
Fa bakiye diyez (4 koma)
Klarnette: Fa♯5
-
8 Sol
Klarnette: Sol5 · yazıldığı gibi
Klarnette koma sesleri
Boehm klarnette koma arızaları için anahtar yoktur. Çalgıcılar en yakın notanın pozisyonunu alır ve sesi dudakla ya da alternatif bir pozisyonla eğip makamın rengini kulakla bulur. Yukarıdaki dizi hangi seslerin buna ihtiyaç duyduğunu gösterir.
Dizek’te Rast
Rast makamında bir eser tararken tarama ekranında makam olarak “Hüseyni, Muhayyer, Rast — Fa♯ (koma bemolleri yuvarlanır)” seç. Dizek koma arızalarını en yakın diyez ve bemollere yuvarlar, istersen nota adlarını Türkçe yazar ve Sol klarnet dahil kendi klarnetin için aktarır.
Rast makamında bir sayfanın fotoğrafını çek, bu akşam çal
Dizek’i edinKaynaklar
Makam bilgileri Arel–Ezgi–Uzdilek sistemine göre, TDV İslâm Ansiklopedisi ve Klarnet Park’ın anlatımıyla.