Segâh makamı
Si’nin bir koma pesi olan Segâh perdesinde karar veren, güçlüsü Nevâ (Re) olan ve orada Buselik ya da Uşşak çeşnisiyle asma kararlar yapan bir makam. Yedeni Kürdî (La bakiye diyez) perdesidir. Segâh, aynı zamanda Rast’ın üçüncü derecesi olan ve makamın durduğu perdenin adıdır.
Kısaca
- Karar (durak)
- Segâh (Si)
- Güçlü
- Nevâ (Re)
- Yeden
- Kürdî (La♯)
- Seyir
- çıkıcı
- Donanım
- Si koma bemol (1 koma), Mi koma bemol (1 koma), Fa bakiye diyez (4 koma)
- Dizi
- Segâh perdesindeki bir Segâh beşlisine Eviç (bakiye diyezli Fa) üzerinde bir Hicaz dörtlüsünün eklenmesiyle oluşur
Dizi, perde perde
Türk müziği notasında yazıldığı gibi. Her notanın altında varsa koma arızası ve klarnetteki en yakın nota, Boehm parmak pozisyonuyla.
-
1 Si
Si koma bemol (1 koma)
Klarnette: Si4
-
2 Do
Klarnette: Do5 · yazıldığı gibi
-
3 Re
Klarnette: Re5 · yazıldığı gibi
-
4 Mi
Mi koma bemol (1 koma)
Klarnette: Mi5
-
5 Fa
Fa bakiye diyez (4 koma)
Klarnette: Fa♯5
-
6 Sol
Klarnette: Sol5 · yazıldığı gibi
-
7 La
La bakiye diyez (4 koma)
Klarnette: La♯5
-
8 Si
Si koma bemol (1 koma)
Klarnette: Si5
Klarnette koma sesleri
Boehm klarnette koma arızaları için anahtar yoktur. Çalgıcılar en yakın notanın pozisyonunu alır ve sesi dudakla ya da alternatif bir pozisyonla eğip makamın rengini kulakla bulur. Yukarıdaki dizi hangi seslerin buna ihtiyaç duyduğunu gösterir.
Dizek’te Segâh
Segâh makamında bir eser tararken tarama ekranında makam olarak “Hüseyni, Muhayyer, Rast — Fa♯ (koma bemolleri yuvarlanır)” seç. Dizek koma arızalarını en yakın diyez ve bemollere yuvarlar, istersen nota adlarını Türkçe yazar ve Sol klarnet dahil kendi klarnetin için aktarır.
Segâh makamında bir sayfanın fotoğrafını çek, bu akşam çal
Dizek’i edinKaynaklar
Makam bilgileri Arel–Ezgi–Uzdilek sistemine göre, TDV İslâm Ansiklopedisi ve Klarnet Park’ın anlatımıyla.